Linux: Her Kullanıcının Bilmesi Gereken En Temel Terminal Komutları-3

Linux
Spread the love

Her Kullanıcının Bilmesi Gereken En Temel Terminal Komutları-1 ve Her Kullanıcının Bilmesi Gereken En Temel Terminal Komutları-2 yazı dizimizin üçüncüsü ile yeniden birlikteyiz.

1.”hwinfo” komutu

Donanım bilgilerini öğrenme…Sisteminizdeki donanımınızı inceleyebilirsiniz.

Sistem donanımı hakkında bilgi:

hwinfo

Sadece bir özet:

hwinfo --short

Tüm diskleri görüntüle

hwinfo --disk

Belirli bir diski görüntüleme:

hwinfo --disk --only /dev/sda

2.”lsblk” komutu

Depolama aygıtlarını listeleme… Linux’ta disklerin isimleri vardır. Örneğin, NVMe için /dev/nvme0n1 ve HDD/SSD gibi SCSI cihazları için /dev/sda. Ama onları aklınızda tutmak zorunda değilsiniz. Aşağıdaki komutları kullanarak bunları kolayca listeleyebilirsiniz:

lsblk
[kesim@archlinux ~]$ lsblk
NAME MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINT
sda 8:0 0 117,4G 0 disk
├─sda1 8:1 0 50M 0 part
├─sda2 8:2 0 58G 0 part
├─sda3 8:3 0 506M 0 part
├─sda4 8:4 0 1K 0 part
├─sda5 8:5 0 976M 0 part [SWAP]
├─sda6 8:6 0 28,9G 0 part /
└─sda7 8:7 0 28,9G 0 part
sdb 8:16 1 58,4G 0 disk
├─sdb1 8:17 1 2G 0 part
└─sdb2 8:18 1 56,4G 0 part /run/media/kesim/f78afc78-7335-4a97-b62b-f73d20
sdc 8:32 1 14,8G 0 disk
└─sdc1 8:33 1 14,8G 0 part /run/media/kesim/DEPO
[kesim@archlinux ~]$
lsblk -l
[kesim@archlinux ~]$ lsblk -l
NAME MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINT
sda 8:0 0 117,4G 0 disk
sda1 8:1 0 50M 0 part
sda2 8:2 0 58G 0 part
sda3 8:3 0 506M 0 part
sda4 8:4 0 1K 0 part
sda5 8:5 0 976M 0 part [SWAP]
sda6 8:6 0 28,9G 0 part /
sda7 8:7 0 28,9G 0 part
sdb 8:16 1 58,4G 0 disk
sdb1 8:17 1 2G 0 part
sdb2 8:18 1 56,4G 0 part /run/media/kesim/f78afc78-7335-4a97-b62b-f73d20f2
sdc 8:32 1 14,8G 0 disk
sdc1 8:33 1 14,8G 0 part /run/media/kesim/DEPO
[kesim@archlinux ~]$

3.”lsb_release” komutu

Linux dağıtım bilgilerini görüntüleme… Şu anda kurulu dağıtımın açıklaması, sürüm numarası ve kod adı gibi dağıtıma özgü bilgileri gösterir:

lsb_release -a
[kesim@archlinux ~]$ lsb_release -a
LSB Version: 1.4
Distributor ID: Arch
Description: Arch Linux
Release: rolling
Codename: n/a
[kesim@archlinux ~]$

4.”lscpu” komutu

İşlemci (CPU) bilgilerini görüntüleme… lscpu komutu, çeşitli CPU hataları da dahil olmak üzere, CPU mimarisi bilgilerini görüntüler:

lscpu
[kesim@archlinux ~]$ lscpu
Mimari: x86_64
İşlemci işlem-kipi: 32-bit, 64-bit
Bayt Sıralaması: Little Endian
Address sizes: 39 bits physical, 48 bits virtual
İşlemciler: 4
Çevrimiçi işlemci(ler) listesi: 0-3
Çekirdek başına iş parçacığı: 2
Soket başına çekirdek: 2
Soket(ler): 1
NUMA düğümü(leri): 1
Sağlayıcı Kimliği: GenuineIntel
İşlemci ailesi: 6
Model: 61
Modem ismi: Intel(R) Core(TM) M-5Y71 CPU @ 1.20GHz
Adımlama: 4
İşlemci MHz: 1203.190
İşlemci en yüksek MHz: 2900,0000
İşlemci asgari MHz: 500,0000
BogoMIPS: 2794.99
Sanallaştırma: VT-x
L1d cache: 64 KiB
L1i cache: 64 KiB
L2 cache: 512 KiB
L3 cache: 4 MiB
NUMA düğüm0 işlemci: 0-3
Vulnerability L1tf: Mitigation; PTE Inversion; VMX conditional cach
e flushes, SMT vulnerable
Vulnerability Mds: Vulnerable: Clear CPU buffers attempted, no mic
rocode; SMT vulnerable
Vulnerability Meltdown: Mitigation; PTI
Vulnerability Spec store bypass: Vulnerable
Vulnerability Spectre v1: Mitigation; usercopy/swapgs barriers and __user
pointer sanitization
Vulnerability Spectre v2: Mitigation; Full generic retpoline, STIBP disab
led, RSB filling
Vulnerability Srbds: Vulnerable: No microcode
Vulnerability Tsx async abort: Vulnerable: Clear CPU buffers attempted, no mic
rocode; SMT vulnerable
Vulnerability itlb multihit: KVM: Mitigation: VMX disabled
Bayraklar: fpu vme de pse tsc msr pae mce cx8 apic sep mtr
r pge mca cmov pat pse36 clflush dts acpi mmx f
xsr sse sse2 ss ht tm pbe syscall nx pdpe1gb rd
tscp lm constant_tsc arch_perfmon pebs bts rep_
good nopl xtopology nonstop_tsc cpuid aperfmper
f pni pclmulqdq dtes64 monitor ds_cpl vmx smx e
st tm2 ssse3 sdbg fma cx16 xtpr pdcm pcid sse4_
1 sse4_2 x2apic movbe popcnt aes xsave avx f16c
rdrand lahf_lm abm 3dnowprefetch cpuid_fault e
pb invpcid_single pti tpr_shadow vnmi flexprior
ity ept vpid ept_ad fsgsbase tsc_adjust bmi1 hl
e avx2 smep bmi2 erms invpcid rtm rdseed adx sm
ap intel_pt xsaveopt dtherm ida arat pln pts
[kesim@archlinux ~]$

5.”lsusb” komutu

USB cihazlarını listeleme… Hepimiz harici sabit sürücüler ve klavyeler gibi USB cihazları kullanıyoruz. Linux sistemindeki USB veri yolları ve bunlara bağlı aygıtlar hakkında bilgi görüntülemek için lsbusb komutunu kullanmak yeterli olacaktır:

lsusb
[kesim@archlinux ~]$ lsusb
Bus 002 Device 001: ID 1d6b:0003 Linux Foundation 3.0 root hub
Bus 001 Device 008: ID 06cb:11ef Synaptics, Inc. Synaptics Touch Digitizer V04
Bus 001 Device 006: ID 058f:6366 Alcor Micro Corp. Multi Flash Reader
Bus 001 Device 004: ID 04f2:b3d5 Chicony Electronics Co., Ltd USB2.0 HD UVC WebCam
Bus 001 Device 003: ID 8087:0a2a Intel Corp. Bluetooth wireless interface
Bus 001 Device 009: ID 093a:3701 Pixart Imaging, Inc.
Bus 001 Device 010: ID 04f3:152e Elan Microelectronics Corp.
Bus 001 Device 007: ID 1a40:0101 Terminus Technology Inc. Hub
Bus 001 Device 005: ID 0781:558b SanDisk Corp.
Bus 001 Device 002: ID 2109:2815 VIA Labs, Inc. USB2.0 Hub
Bus 001 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub
[kesim@archlinux ~]$

6.” lspci ” komutu

PCI aygıtlarını listeleme… Sistemdeki PCI veri yolları ve bunlara bağlı cihazlar hakkındaki bilgileri görüntülemek için lspci komutunu kullanıyoruz:

lspci
[kesim@archlinux ~]$ lspci
00:00.0 Host bridge: Intel Corporation Broadwell-U Host Bridge -OPI (rev 09)
00:02.0 VGA compatible controller: Intel Corporation HD Graphics 5300 (rev 09)
00:03.0 Audio device: Intel Corporation Broadwell-U Audio Controller (rev 09)
00:04.0 Signal processing controller: Intel Corporation Broadwell-U Processor Thermal Subsystem (rev 09)
00:14.0 USB controller: Intel Corporation Wildcat Point-LP USB xHCI Controller (rev 03)
00:16.0 Communication controller: Intel Corporation Wildcat Point-LP MEI Controller #1 (rev 03)
00:1b.0 Audio device: Intel Corporation Wildcat Point-LP High Definition Audio Controller (rev 03)
00:1c.0 PCI bridge: Intel Corporation Wildcat Point-LP PCI Express Root Port #1 (rev e3)
00:1c.3 PCI bridge: Intel Corporation Wildcat Point-LP PCI Express Root Port #4 (rev e3)
00:1f.0 ISA bridge: Intel Corporation Wildcat Point-LP LPC Controller (rev 03)
00:1f.2 SATA controller: Intel Corporation Wildcat Point-LP SATA Controller [AHCI Mode] (rev 03)
00:1f.3 SMBus: Intel Corporation Wildcat Point-LP SMBus Controller (rev 03)
02:00.0 Network controller: Intel Corporation Wireless 7265 (rev 59)
[kesim@archlinux ~]$

7.” timedatectl ” komutu 

Geçerli tarih ve saat dilimini görüntüleme… CLI‘de tarih/saat bilgilerini ayarlamak veya almak için date komutunu kullanırız:

date
[kesim@archlinux ~]$ date
Pzt 16 Kas 2020 09:57:59 +03
[kesim@archlinux ~]$

Bununla birlikte, sistem saatini ve ayarlarını sorgulamak/değiştirmek ve zaman senkronizasyon hizmetlerini etkinleştirmek veya devre dışı bırakmak için timedatectl komutu kullanılır:

timedatectl
[kesim@archlinux ~]$ timedatectl
Local time: Pzt 2020-11-16 09:59:27 +03
Universal time: Pzt 2020-11-16 06:59:27 UTC
RTC time: Pzt 2020-11-16 09:59:36
Time zone: Europe/Istanbul (+03, +0300)
System clock synchronized: yes
NTP service: active
RTC in local TZ: yes

Warning: The system is configured to read the RTC time in the local time zone.
This mode cannot be fully supported. It will create various problems
with time zone changes and daylight saving time adjustments. The RTC
time is never updated, it relies on external facilities to maintain it.
If at all possible, use RTC in UTC by calling
'timedatectl set-local-rtc 0'.
[kesim@archlinux ~]$

8.” w ” komutu 

Sisteme kim giriş yaptı? Şu anda sisteme giriş yapmış olan Linux kullanıcıları ve süreçler hakkındaki bilgileri görüntüler:

w
[kesim@archlinux ~]$ w
09:54:01 up 32 min, 1 user, load average: 0,30, 0,57, 0,66
USER TTY LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT
kesim tty2 09:22 31:59 0.06s 0.06s /usr/lib/gnome-session-binary
[kesim@archlinux ~]$

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir