Linux: Cinnamon Ya da Gnome, Hangisi Sana Göre?

Linux
Spread the love

Linux tabanlı sistemlerle ilgili en güzel şey kullanıcıların beğenilerine göre seçeneklerinin çok ve seçme özgürlüklerinin olmasıdır.Kullanıcıların, paket yöneticileri, masaüstü ortamları, uygulamalar ve hatta önyükleyiciler (sistemin donanımları destekliyorsa) olsun, sistemin hemen hemen her alanında seçim yapmak için birçok seçeneği bulunur.

Bunların en önemlilerinden biri de masaüstü ortamıdır. Masaüstü ortamı, sistemin temel görünümü ve hissi, temel uygulamalar seti ve genellikle donanımınızın yapması gereken iş miktarından oluşur.

GNOME, Ubuntu, Fedora ve daha fazla dağıtımın varsayılan masaüstü iken, Cinnamon Linux Mint’in ‘amiral gemisi’ masaüstü ortamıdır.

Bu yazıda, GNOME ve Cinnamon gibi iki popüler masaüstü ortamını karşılaştırmaya çalışacağız.

Bu yazıda ekran görüntüleri için Cinnamon Remix 20.04 ve Arh Linux GNOME kullanılmıştır.

GNOME

GNOME, başlangıçta GNU Projesi’nin bir parçası olan ancak gerçekten büyüyerek şimdi kendi geliştirme ekibi ve sürecine sahip olan masaüstü ortamıdır. GNOME masaüstü ortamı minimalizme odaklanır. Arayüz temiz, şık ve oldukça akıcıdır. GNOME, 3 numaralı sürüme geçmesiyle birlikte zor zamanlar geçirdi, ancak o zamandan beri, özellikle çok yaygın olarak kullanılan Ubuntu 20.04 Focal Fossa ve Fedora 32’de yer alan en son sürümleri olan GNOME 3.36 ile birlikte çok fazla yeniliğe kavuştu ve oldukça geliştirildi.

CİNNAMON

Cinnamon masaüstü ortamı oyunun tamamında, Gnome’a göre, nispeten daha yeni bir oyuncu. Linux Mint ekibi tarafından geliştirildi ve bu nedenle Linux Mint dağıtımının kendisi ile çok iyi bir uyumluluğa sahip.Cinnamon, GNOME’un 2011 yılında yeni sürüme geçmesiyle birlikte ortaya çıkan çok sert farklılılıkların birdenbire kabullenilememesi nedeniyle başladı ve GNOME 3’ün bir çatalıydı. Daha sonra GNOME depolarından tamamen ayrıldı.Cinnamon, kullanım kolaylığı, işlevsellik ve görsellik sunarak şaşırtıcı bir şekilde Linux Mint’i bugün en popüler Linux dağıtımlarından biri haline getirdi.

Bu kısa girizgahtan sonra, artık karşılaştırmamıza başlayabiliriz!

1. Varsayılan Görünüm ve His

Masaüstü ortamlarının en önemli faktörlerinden birisi  görünümü ve kullanımında yaşattığı hissiyattır.

GNOME

GNOME hakkında herkesin tartışmasız  buluşabileceği ortak nokta, diğer masaüstü ortamlarına kıyasla benzersiz bir görünüme sahip olmasıdır. Sistemi kullanırken bu açıkça göze çarpar. Bu benzersizlik insanlar için ilgi çekici olsa da, bazıları için korkutucu ve ekstra iş anlamına da gelebilir.En basitinden pencereler benzersiz bir kavisli stile sahiptir ve gördüğünüz ayarlar, kullanım kolaylığı için verimli bir şekilde sınıflandırılmıştır.

Ayrıca sol üst köşeye tıklamayla uygulamalar/programlara ulaşılırken, yine sol taraftan ortaya çıkan favorilerin sıralandığı bir rıhtım ve ekranın üst kısmında bulunan panelin ortasından beliren arama alanı gibi ilginç özellikler adeta onun benzersizliğini pekiştirmektedir.

Cinnamon

Sağ köşede zamanı gösteren ve  solda bir uygulama menüsü içeren bir görev çubuğu vardır.Muhteşem ve akıcı bir arayüze sahiptir ve animasyonlar aracılığıyla etkileyici görünmektedir.

Uygulamaların görünümü gayet şık ve üretkenliği hedefledikleri belli oluyor.Aşağıdaki resimde örneğin, ayarlar kategorilerini görebilirsiniz.Minimal ve kullanışlı.Pencere stili oldukça sade ama aynı zamanda modern.

 

Cinnamon kullanım kolaylığına odaklanır, böylece potansiyel kullanıcıların sistemlerine alışmaları daha kolay olur.Şu anda Linux Mint’in bu kadar yaygın kullanılmasının temelinde de bu yatar.

2. Varsayılan Uygulamalar

GNOME

Varsayılan GNOME uygulamaları, her zaman mevcut olan, kendisiyle özdeleşmiş bazı simgeleşmiş uygulamalar içerir.Burada önemli olan, bu uygulamaların GNOME ortamıyla çok iyi entegre edilmiş ve olağanüstü iyi çalışyor olmasıdır.Simgesel uygulamalardan bazıları:

*GNOME’un Gözü: Varsayılan fotoğraf görüntüleyici

*Evince: Belge okuyucu

*Nautilus: Dosya yöneticisi

*Yazılım: GNOME Software store

*Haritalar: Harita okuma uygulaması

*Gedit: Bir metin editörü

*Kişiler, Saat ve Takvim

Bu uygulamaların yanı sıra, neredeyse her dağıtımda Firefox tarayıcısı ve LibreOffice paketi vardır.Gnome’un Epiphany adlı bir de tarayıcısı var.Çok yaygın olarak tercih edilmiyor olsa da, Gnome ile yüksek entegrasyona sahiptir.

Cinnamon

Cinnamon  da oldukça yeterli bir uygulama paketi ile geliyor. Tüm uygulamalar oldukça iyi entegre edilmiştir, ancak Cinnamon’un varsayılan arayüzü diğer birçok masaüstü ortamından çok ta farklı olmadığından fazla fark edilmez. Bildiğimiz gibi,Cinnamon GNOME 3’ün bir çatalıydı, bu yüzden birçok uygulama yine temel olarak GNOME uygulamalarına dayanıyor.Cinnamon uygulamalarından bazıları:

*Xed: Gedit tabanlı metin editörü

*Xviewer: EOG tabanlı resim görüntüleyici

*Xreader: Atril / Evince tabanlı belge görüntüleyici

*Pix: Resim görüntüleyici

*Nemo: Dosya yöneticisi

Cinnamon ile gelen dağıtımlarının çoğunda tıpkı GNOME’da olduğu gibin LibreOffice paketi ve Firefox bulunur. Cinnamon, daha hızlı ve daha az kaynak kullanan uygulamalar kullandığından daha hafif olmasıyla dikkat çekicidir.

3. Uygulama Başlatıcılar

Uygulama başlatıcısı en çok kullanılan bileşenlerden biridir. Bu nedenle, temel bir fikir vermesi açısından karşılaştıralım.

GNOME

GNOME’un uygulama başlatıcısı oldukça harika. Süper tuşuna bastığınızda, ya da farenizi ekranın sol üst köşesine(panelin en sol köşesi) götürdüğünüzde Etkinlikler adı altında ekranda tüm uygulamaların döşenmiş bir görünümünü elde edersiniz, ya da istediğiniz herhangi bir uygulamayı aramak için uygulamalar düğmesine tıklayabilirsiniz.

Cinnamon

Cinnamon uygulama başlatıcısı, menü tabanlı bir sistemdir. Süper tuşuna bastığınızda veya panelde en sol köşede menü simgesine tıkladığınızda ortaya çıkar.Daha kolay gezinme için kategoriler halinde güzel bir şekilde düzenlenmiştir.

4. Uygulama Desteği

Bu belki çoğu kullanıcı için çok ta önemli bir nokta değilken, bazıları için dikkate değer olabilir.GNOME, Cinnamon’a kıyasla çok daha uzun bir süredir bir çok dağıtım tarafından kabul gördüğü ve kullanıldığı için oldukça istikrarlı bir konuma geldi.Uygulama desteği sorunsuz ve bazı büyük dağıtımlar GNOME’u öncelikli masaüstü olarak belirlemiş drumdalar.Şunu da unutmamak gerekir ki, GNOME’un arkasında oldukça kallavi bir geliştirici ekibi var.

Öte yandan, Cinnamon daha yeni ve oldukça umut verici olsa da, Cinnamon’un ‘resmi’ dağıtımı olan Linux Mint diyebiliriz.Bu nedenle neredeyse sorunsuz bir gelişim izliyor.Bu süreçte dağıtımlar arasında tabiri caizse ‘yayılıyor’. Masaüstü ortamlarının en önemli faktörlerinden birisi de görünümü ve kullanımında yaşattığı hissiyattır. Cinnamon bazı büyük dağıtımlar tarafından bir seçenek olarak sunuluyor.Uygulama desteği konusunda çok sıkıntılar yaşanmasa da, gelecekte daha iyi bir konuma geleceği konusunda şüpheye yer bırakmıyor.

5. Özelleştirme
 
GNOME, amaçladığı basitlikten ödün vermemek uğruna, varsayılan olarak minimum kişiselleştirme seçenekleri sunar.GNOME uzantıları(GNOME extensions) ve İnce Ayar Aracı kullanarak, temalar ve simge paketleri ve  üst panel gibi bazı şeyler için sınırlı ve belirli değişikliklere izin verir.Daha ötesine de geçebilmek mümkün olsa da, bu oldukça çaba sarkfetmeyi gerektirir ki, her kullanıcı bunu göze alamayabilir.
 
 
Cinnamon ise varsayılan olarak çok esnektir. Bu konuda Xfce ile benzer şekilde varsayılan olarak bir sürü özelleştirme seçeneği sunar.Temaları, simge paketlerini, pencere stillerini vb.
 
 
Değiştirme araçları varsayılan olarak sunulur. Panel çok esnektir ve başlat menüsü uygulamalarla yapılandırılabilir. Ayrıca Cinnamon resmi sitesinde eklentiler uzantılar mevcuttur.Sonuç olarak Cinnamon’un, daha iyi özelleştirme seçeneklerine sahip olduğu açıktır.
 

6. Dağıtım Seçenekleri

GNOME’un birçok dağıtım tarafından tercih edilmesi hasebiyle daha fazla desteğinin olduğunu söyleyebiliriz.Bu nedenle daha büyük bir kullanıcı kitlesine sahip. Bu, karşılaşacağınız olası sorunlar için daha kolay yardım alabileceğiniz anlamına gelir.

Cinnamon Linux Mint’in ‘amiral gemisi’ konumundadır demiştik. Aslında bu kötü bir şey değil.Bu, Linux Mint’in ‘amiral gemisi’ dağıtımına daha fazla odaklandığı anlamına geliyor ve eğer Linux Mint’i kullanıyorsanız, bu harika bir şey, çünkü geniş ve aktif bir kullanıcı kitlesine sahip.Bu yüzden, herhangi bir sorunla karşılaşma olasılığınız oldukça düşükken, yardım alma olasılığınız oldukça yüksek.

7. Masaüstüne Ortamına Özgü Özellikler

Bazı özellikler masaüstü ortamına özgüdür, bu yüzden karşılaştırma yapmak çok ta mümkün değildir.

GNOME

1. Arama

GNOME’un başlıca özelliklerinden biri de  arama özelliğidir. Süper tuşuna bastığınızda, ya da sol üst köşeye farenzi götürdüğünüzde Etkinliklere açılır.Arama kutucuğuna yazmaya başladığınızda, GNOME aramaya başlayacaktır. Bu özellik, uygulamalar veya dosyalar olsun, her şeyi araştırdığı için mükemmeldir.Oldukça hızlı, oldukça etkileyici.

2. Kabuk Uzantıları

GNOME, sisteminizdeki uygulamalara bazı ekstra özellikler ve erişilebilirlik seçenekleri ekleyebilen kabuk uzantıları sunar. Bu sayede GNOME’u kendinize göre biraz daha özelleştirilmiş bir hale getirebilirsiniz.Bkz. GNOME Shell Extensions

Cinnamon

1. Uygulamacıklar – Masaüstü Uygulamacıkları

GNOME uzantılarına benzer şekilde, Cinnamon da sisteme küçük uygulama özellikleri eklemek için eklentiler kullanır. Bkz. Applets – Desklets

 

2. Eklentiler

Cinnamon için uzantılar küçük görsel ilaveler ve kullanılabilirlik sağlamaya yarar eklentilerdir.Bu, Cinnamon kullanıcıları için, daha iyi üretkenlik ve kullanılabilirlik adına çeşitli seçenekler ekler.Bkz. Extensions

Sonuç olarak, hiçbir masaüstü ortamının bir diğerinden daha iyi olduğunu net olarak söyleyebilmek mümkün değildir.Hepsi özneldir ve daha iyi olup olmamas büyük ölçüde kullanıcıya bağlıdır. Bu yazı ile amaçlanan sadece bir karşılaştırma yapmaktı. Sizin için hangi masaüstü ortamının daha iyi olduğunu anlamanın en iyi yolu farklı dağıtımları denemektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir