Linux: Arch Linux’a Yeni Başlayan Kullanıcıların Bilmesi Gereken Temel Pacman Komutları

Linux
Spread the love

Bu yazı, Arch Linux’a yeni başlayan kullanıcılar için, Arch Linux ve türevlerinde “pacman” komutlarıyla neler yapılabileceğini, bu komutların yeni paketleri bulmak/kurmak/kaldırmak, sistemi yükseltmek ve temizlemek vb. için nasıl kullanılabileceği konusunda küçük ve basit bir rehber olması amacyla yazılmıştır.

Pacman paket yöneticisi, Arch Linux ile Ubuntu / Debian gibi diğer büyük dağıtımlar arasındaki temel farklardan biridir. Basit bir ikili paket formatını, kullanımı kolay bir derleme sistemi ile birleştirir. Pacman’ın amacı, paketleri resmi depolardan veya kullanıcı depolarından kolayca yönetmektir.

Ubuntu veya Debian tabanlı dağıtımları kullandıysanız, apt-get veya apt komutlarını kullanmış olmalısınız. Pacman, Arch Linux’ta bunlara eşdeğerdir. Yeni bir Arch Linux kullanıcısıysanız, Arch Linux’u yükledikten sonra yapmanız gereken ilk ve en önemli şeylerden birisi, Pacman komutlarını kullanmayı öğrenmek olmalıdır.

Diğer paket yöneticileri gibi Pacman, kullanıcı için gerekli tüm bağımlılıkları çözerek paketleri basit bir komutla indirmesine ve yüklemesine izin vermek için paket listelerini yazılım depolarıyla senkronize edebilir.

1- “pacman” İle Veritabanını Güncelleme:

Herhangi bir paket yöneticisinin düzgün çalışması için, ana sunucularla senkronize olması gerekir. Aynı şey “pacman” için de geçerli. “pacman” paket veritabanını güncelleme ve paketi kurma:

sudo pacman -Sy

“pacman”ı, paket veritabanını güncellemeye zorlamak mümkündür:

sudo pacman -Syy

(Bağımlılık sorunları yaratabileceği için kullanımları önerilmez.)

2- “pacman” İle Paket Kurulumu

“pacman” komutunu kullanarak, bağımlılıklarıyla birlikte, aşağıdaki şekilde tek bir paket veya birden çok paket yükleyebilirsiniz:

sudo pacman -S <paket_adı>

Komuttaki -S, senkronizasyon anlamına gelir. Bu da pacman’ın yüklemeden önce senkronize olduğu anlamına gelir.

Pacman veritabanı, kurulu paketleri neden kurulu olduklarına göre iki gruba ayırır:

*explicitly-installed: pacman -S veya -U komutu tarafından yüklenen paketler

*dependencies: yüklenmiş başka bir paketin gerektirdiği, dolaylı olarak yüklenen paketler.

3- “pacman” İle, Yüklü Bir Paketi Kaldırma

Tek bir paketi, tüm bağımlılıkları kurulu halde bırakarak kaldırmak:

sudo pacman -R <paket_adı>

Bir paketi, yüklü başka bir paket için gerekli olmayan bağımlılıklarıyla birlikte kaldırmak:

sudo pacman -Rs <paket_adı>

4- “pacman” İle Paket Yükseltme

“pacman”, Arch Linux’u güncellemenin kolay bir yoludur. Kurulu tüm paketleri tek bir komutla güncelleyebilirsiniz. Bu, sistemin ne kadar güncel olduğuna bağlı olarak bu biraz zaman alabilir.

Depo veritabanlarını eşitleme ve sistemdeki paketleri güncelleme:

sudo pacman -Syu

S is for sync (senkronizasyon)

y is for refresh (yenileme)

u is for system update (sistem güncellemesi),

Zorunlu paket veritabanı güncelleştirmesini yükseltme komutuyla birleştirebilirsiniz:

sudo pacman -Syyu

Bir sonraki komut “pacman”a kurulu paketleri ana sunucularda bulunan sürüme yükseltmesini / düşürmesini söyler:

sudo pacman -Syuu

Her ikisi de benzer bir eylem gerçekleştirmek için birleştirilebilir.

sudo pacman -Syyuu

Uyarı!

Bir Arch Linux kullanıcısıysanız, sıra dışı güncellemelerden önce en son haberleri kontrol etmek için Arch Linux ana sayfasını ziyaret etmeniz önerilir. Manuel müdahale gereken bir durum varsa, buna uygun bir haber gönderisi yapılmış olacaktır. Alternatif olarak RSS beslemesine veya Arch Linux posta listesine( arch-announce mailing list) abone olabilirsiniz.

Çekirdek, xorg, systemd veya glibc gibi temel paketleri yükseltmeden önce, bildirilen sorunlar için uygun forumu gözden geçirmeye dikkat edin.

Arch ve Manjaro gibi yuvarlanan sürüm dağıtımlarında kısmi yükseltmeler desteklenmez.

5- “pacman” İle Paket Arama

Pacman, yerel paket veritabanını -Q bayrağıyla, eşitleme veritabanını -S bayrağıyla ve dosya veritabanını -F bayrağıyla sorgular.

Pacman veritabanındaki paketleri hem paketlerin adlarında hem de açıklamalarında arayabilir:

sudo pacman -Ss <paket_adı>

Kurulu paketleri listeleme:

sudo pacman -Qs

Bir paketin bağımlılık ağacını görüntüleme:

sudo pactree <paket_adı>

Kurulu paketleri hakkında detaylı bilgi alma:

sudo pacman -Qi <paket_adı>

6- “pacman” İle Paket Kaldırma

“pacman” ile bir paketi kaldırmak için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo pacman -R <paket_adı>
sudo rm /var/lib/pacman/db.lck

Not:Bir bağımlılığı kaldırmaya çalışıyorsanız, kaldırma işlemini engeller.

Bir paketi tüm bağımlılıklarıyla birlikte kaldırma:

sudo pacman -Rs <paket_adı>

pacman”ı, diğer bağımlılıkları ihlal edip etmediğine bakılmaksızın bir paketi kaldırmaya zorlamak mümkündür. Bu, bir paketi kaldırmanın son derece tehlikeli bir yoludur ve ne yaptığınızdan emin değilseniz önerilmez.

sudo pacman -Rdd <paket_adı>

7- Paket Önbelleğini Temizleme

Pacman, indirilen paketleri /var/cache/pacman/pkg/ dizininde saklar ve eski veya kaldırılmış sürümleri otomatik olarak kaldırmaz. Bunun bazı avantajları vardır:

*Önceki sürümün başka kaynaklardan alınmasına gerek kalmadan bir paketi eski sürüme döndürmeye izin verir.

*Kaldırılmış bir paket doğrudan önbellek klasöründen kolayca yeniden yüklenebilir.

Ancak bu durumda, klasörün boyutunun büyümesini önlemek için önbelleği düzenli olarak temizlemek gerekir.

paccache betiği, varsayılan olarak, en son 3 tanesi hariç, yüklü ve kaldırılmış paketlerin önbelleğe alınmış tüm sürümlerini siler:

sudo paccache -r

Şu anda yüklü olmayan, önbelleğe alınmış tüm paketleri ve kullanılmayan senkronizasyon veritabanını kaldırma:

sudo pacman -Sc

Tüm dosyaları önbellekten kaldırma:

sudo pacman -Scc

Bu en agresif yaklaşımdır ve önbellek klasöründe hiçbir şey bırakmaz.

8- Yerel Veya Üçüncü Taraf Paketlerini Yükleme

‘yerel’ bir paketi yükleme:

sudo pacman -U /paketin/bulunduğu/yol/<paket_adı>-sürüm.pkg.tar.xz

Resmi bir depoda bulunmayan ‘uzak’ bir paketi yükleme:

sudo pacman -U http://www.example.com/depo_adı/<paket_adı>.pkg.tar.xz

Pacman İle İlgili En Genel Hata Ve Giderilmesi

pacman çalışırken kesintiye uğrarsa, bu kilit dosyası sorunu olarak kendini gösterebilir. Bu durumda kilit dosyasını silmek gerekir.

Yukarıdaki komut hiçbir şey döndürmezse, kilit dosyasını kaldırabilirsiniz:

sudo rm /var/lib/pacman/db.lck
Yazıyı Bitirirken: Sürç-ü lisan ettiysek affola.Lütfen, gördüğünüz hata ve eksiklikleri yorum kısmında yazmayı ihmal etmeyiniz.
 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir